Yaşam
Yemek
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Hem isim hem sıfat tamlaması ifadesi, Türkçe dilbilgisinde iki farklı yapıyı ifade edebilir:
Bu iki yapı arasındaki temel fark, isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan kelimeler bulunurken, sıfat tamlamalarında belirleyici sıfat ve tamlanan isim yer alır
Adi sıfat, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre "değersiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan", "aşağılık, alçak" ve "bayağı" anlamlarına gelir. Örnek cümleler: "Sonra redingot devri geldi ve redingot içinden yarı uşak, yarı kapı kulu, riyakâr, adi bir nesil türedi." "Bunlar çok adi ve fena insanlardı." "Büyük bir nefretle bu adi yalanı reddederim."
Niteleme sıfatı ve isim arasındaki fark, sıfatların isimleri nitelik veya belirtme yönüyle tamamlaması, isimlerin ise varlıkları doğrudan adlandırmasıdır. Örnekler: Niteleme sıfatı: "Büyük ev" ifadesinde "büyük" sıfatı, evin büyüklüğünü belirtir. İsim: "Bilgisayar" sözcüğü bir varlığı doğrudan adlandırır.
İsim (ad) türleri iki ana gruba ayrılır: 1. Varlıklara verilişlerine göre isimler: Cins isim: Aynı türden varlıklara verilen isimlerdir. Özel isim: Tek bir varlığı karşılayan isimlerdir. 2. Varlıkların oluşlarına/niteliklerine göre isimler: Somut isim: Duyu organlarıyla algılanabilen kavramların isimleridir. Soyut isim: Duyu organlarıyla algılanamayan kavramların isimleridir. Topluluk ismi: Görünüşte tekil olduğu halde, birden fazla varlığı ifade eden isimlerdir. Sıfat (ön ad) türleri ise şu şekilde sınıflandırılır: 1. Niteleme sıfatları: Varlıkların renk, biçim, durum gibi kalıcı özelliklerini bildirir. 2. Belirtme sıfatları: Varlıkları işaret, belgisizlik, soru ve sayı yoluyla belirtir. İşaret sıfatları: "Bu, şu, o" gibi kelimelerdir. Sayı sıfatları: "Asıl sayı, sıra sayı, kesir sayı, üleştirme sayı" olarak dörde ayrılır. Belgisiz sıfatlar: "Bazı, her" gibi kelimelerdir. Soru sıfatları: "Kaç, hangi" gibi kelimelerdir.
Kurallı sıfat tamlaması, en az iki kelimeden oluşan ve ayrı yazılan sıfat tamlamalarıdır. Kurallı sıfat tamlamaları şu şekillerde oluşabilir: Sıfat tamlaması + “-lı” veya “-li” eki. Sıfat tamlaması + “-lık” eki. İsim + iyelik eki + sıfat. Takısız isim tamlaması + “-lı” veya “-li” eki. İsim + “-den” ayrılma hâl eki + isim-fiil. İkileme + isim. Deyim + isim.
Belirtme sıfatları, isimleri sayı, işaret, belirsizlik veya soru yoluyla belirten sözcüklerdir. Belirtme sıfatları dört ana gruba ayrılır: Soru sıfatları: İsimlerin sahip olduğu niteliği veya herhangi bir özelliğini sorarlar. İşaret sıfatları: Varlıkların bulunduğu yerleri gösterirler. Belgisiz sıfatlar: İsimlerin nicelik yönüyle belirsizliklerini belirtirler. Sayı sıfatları: İsimlerin sayısal niteliklerini bildirirler.
5. sınıf düzeyinde isim, sıfat ve zamir şu şekilde açıklanabilir: İsim (Ad). Sıfat (Ön Ad). Zamir (Adıl). Zamirler, sözcük durumundaki ve ek durumundaki zamirler olarak iki ana başlıkta incelenir. Sözcük durumundaki zamirler. Kişi (Şahıs) Zamirleri. İşaret Zamirleri. Belgisiz Zamirler. Soru Zamirleri. Ek durumundaki zamirler. İyelik (Aitlik) Zamirleri. İlgi Zamirleri.
Belirtili isim tamlaması örnekleri: Kitabın kapağı; Çocukların kıyafetleri; Üzümün çöpü; Aşkın büyüsü; Uçağın motoru; Okulun müdürü; Ali’nin defteri; Bilgisayarın kablosu; Öğrencilerin birkaçı. Belirtili isim tamlamasında, hem tamlayan hem de tamlanan ek alır; tamlayan ilgi eki, tamlanan ise iyelik eki alır.
Blog
Hayvan iç yağı ingilizcesi nedir?
Gökay ve Göktürk isimleri ne anlama gelir?
Hem isim hem sıfat tamlaması nedir?
Görülen Geçmiş Zaman hangi ekleri alır?
Grohe gömme rezervuar hangi ülkenin malı?
Günaydın kolay gelsin ne demek?
Gündüzün zıt anlamlısı nedir?
Gözlerini dört aç atasözü müdür?
Hangi ülke de hangi dil konuşuluyor?
Göktürkçe yazılar nelerdir?
Harekeler nelerdir?
Haris ve muhteris arasındaki fark nedir?
Hayır ne anlama gelir?
Haksızlığa uğrayan kişi ne yapmalı güzel söz?
Gündelik ve günlük aynı şey mi?
Hakan Fidan hangi dilleri biliyor?
Grow ne için kullanılır?
Gösterge ve gösterilenden oluşan kavram nedir?
Hangi gezegenler retroda olursa tehlikeli?
Harman ne anlama gelir?
Göz yumma mecaz mı?
Have ve has ile örnek cümleler nelerdir?
Heybe ne anlama gelir?
Hak söz ne demek?
Gölbaşı'nın eski belediye başkanları kimlerdir?
Hamburg liman şehri mi?
Hangi iller 3 hizmet bölgesi?
Gondola binmek ne demek ingilizce?
Hey nasıl hitap edilir?
Gözünü yummak deyimi nasıl kullanılır?
Güney Kore'nin kaç tane saati var?
Göktürk yazısı neden Türkçeye benziyor?
Hamile kadın rüyasında bebek doğurduğunu görürse ne olur?
Haritada büyük sekstil ne anlama gelir?
Gök cismi ayrı mı yazılır?
Glock 17 ve 19 kurusıkı aynı mı?
Hamile kadın neden rüyaya girer?
Gümüş balığı bulmaca cevabı nedir?
Günlük gazeteler nelerdir?
Hemşehri ve hemşin aynı mı?