Enflasyon düzeltmesinde basit ortalama yöntemi, gelir tablosu kalemleri ile stokların, düzeltmede esas alınacak tarihlere bağlı kalınmaksızın, dönem ortalama düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasını ifade eder Dönem Ortalama Düzeltme Katsayısı (A)= (Düzeltme tarihindeki endeks / (Önceki dönem sonu endeksi + Düzeltme tarihindeki endeks / 2)) Düzeltmeye Esas Tutar (B)= Düzeltilecek kıymetin tarihi değeri


Enflasyon düzeltmesinde basit ortalama yöntemi nedir?

Enflasyon düzeltmesinde basit ortalama yöntemi , gelir tablosu kalemleri ile stokların, düzeltmede esas alınacak tarihlere bağlı kalınmaksızın, dönem ortalama düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasını ifade eder

Basit ortalama yönteminde kullanılan formül :

  • Dönem Ortalama Düzeltme Katsayısı (A) = (Düzeltme tarihindeki endeks / (Önceki dönem sonu endeksi + Düzeltme tarihindeki endeks / 2))
  • Düzeltmeye Esas Tutar (B) = Düzeltilecek kıymetin tarihi değeri
  • Düzeltilmiş Tutar (A x B) = (Dönem ortalama düzeltme katsayısı x Düzeltmeye esas tutar)

Bu yöntemde, stokların daha uzun süreden geldiği dikkate alınmış olsaydı, paydada iki dönemin ortalaması yerine, bir önceki geçici vergilendirme döneminin endeksi dikkate alınırdı

Enflasyon düzeltmesinde hangi hesaplar düzeltilir?

Enflasyon düzeltmesinde düzeltilen bazı hesaplar: Öz sermaye kalemleri: Sermaye, sermaye düzeltmesi olumlu ve olumsuz farkları, hisse senetleri ihraç primleri, hisse senedi iptal kârları, yasal yedekler, statü yedekleri, olağanüstü yedekler, özel fonlar (sabit kıymet yenileme fonu, girişim sermayesi fonu gibi). Parasal olmayan kıymetler: Stoklar, maddi duran varlıklar, mali duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar. Diğer hesaplar: 522-Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları, 570-Geçmiş Dönem Kârları, 580-Geçmiş Dönem Zararları, 590-Dönem Net Kârı, 591-Dönem Net Zararı. Düzeltmeye tabi tutulmayacak hesaplar arasında ise 549-VUK’un 280/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca oluşturulan fon hesabı ve belirli gelir/kurumlar vergisi kazancının tespitinde gelir olarak dikkate alınmayan hibeler nedeniyle oluşturulan fon hesapları bulunur.

Enflasyon düzeltmesinde kar zarar nasıl hesaplanır?

Enflasyon düzeltmesinde kâr veya zarar, aşağıdaki adımlar izlenerek hesaplanır: 1. Bilançodaki parasal olmayan kıymetlerin tespiti. 2. Parasal olmayan kıymetlerin düzeltmeye esas tutarlarının belirlenmesi. 3. Finansman maliyeti ve ROFM hesaplamalarının yapılması. 4. Düzeltmeye esas tarihlerin ve düzeltme/taşıma katsayılarının belirlenmesi. 5. Düzeltmeye esas tutar ile düzeltme/taşıma katsayısının çarpılarak düzeltilmiş tutarların hesaplanması. 6. Düzeltme sonrası farkların ilgili hesap kayıtlarına aktarılması. 7. Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan kâr veya zararın hesaplanması. 8. Düzeltilmiş bilanço düzenlenmesi. Kâr veya zarar hesaplaması, bilançonun aktifindeki düzeltmeden kaynaklanan tutar ile pasifindeki düzeltmeden kaynaklı tutarın netleştirilmesiyle yapılır. Enflasyon düzeltmesi, işletmelerin bilanço yapısına göre farklı vergisel sonuçlar doğurur.

Enflasyon düzeltmesinde hangi yöntem kullanılır?

Enflasyon düzeltmesinde kullanılan yöntemler: Gerçek yöntem. Toplulaştırılmış yöntemler. 2023 ve sonraki yıllar için sadece "basit ortalama yöntemi" ve "stok devir hızı yöntemi" kullanılabilir. Enflasyon düzeltmesi, sadece bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri için geçerlidir.

Enflasyon düzeltmesinde amortismanlar nasıl dikkate alınır?

Enflasyon düzeltmesinde amortismanlar şu şekilde dikkate alınır: Vergisiz enflasyon düzeltmesi: Birikmiş amortismanlar, ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki değerinde, düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak düzeltilir. Vergili enflasyon düzeltmesi: Amortismanlar, düzeltilmiş değerler üzerinden hesaplanır. Ayrıca, enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan amortisman farkları, kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınır.

Enflasyon düzeltmesinde hangi endeks kullanılır?

Enflasyon düzeltmesinde kullanılan endeks, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) veya ÜFE (Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi) olabilir. TÜFE: Finansal tabloların enflasyona göre düzeltilmesinde, satın alma gücünü en iyi yansıtan endeks olması nedeniyle kullanılır. ÜFE: Vergi Usul Kanunu kapsamında yapılacak enflasyon düzeltmesi uygulamalarında esas alınır.

Enflasyon düzeltme farkları nasıl dağıtılır?

Enflasyon düzeltme farklarının dağıtımı, belirli kurallara tabidir: Öz sermaye farklarının sermayeye eklenmesi: Bu durumda, farklar kurumlar vergisine veya stopaja tabi değildir. İşletmeden çekilme veya başka hesaba aktarım: Bu işlemler, ilgili dönemin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan vergiye tabi tutulur ve kurumlar vergisi ile stopaj hesaplanır. Ortaklara dağıtım: Önce kurum kazancı olarak vergilendirilir, ardından ortakların hukuki durumuna göre kâr dağıtımına bağlı stopaj uygulanır. Ayrıca, 2023 yılı ve öncesi için, enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan zararların, sermaye olumlu farkları ve diğer öz sermaye kalemlerine ilişkin fark hesaplarına mahsup edilmesi mümkündür. Dağıtım işlemleri, vergi mevzuatına uygun olarak yapılmalı ve ilgili yasal düzenlemelere dikkat edilmelidir.

Enflasyon düzeltme örneği nasıl hesaplanır?

Enflasyon düzeltme hesaplamasına bir örnek: Taşıt örneği. Reel olmayan finansman maliyetinin hesaplanması. Borcun alındığı Ocak 2020 ayına ait Yİ-ÜFE: 462,42. Borcun kapatıldığı Haziran 2020 ayına ait Yİ-ÜFE: 485,3. Yİ-ÜFE artış oranı: (485,37 - 462,42) / 462,42 = 0,0496. ROFM (reel olmayan finansman maliyeti): 3.000.000 0,0496 = 148.890,62 TL. Düzeltilmiş tutar. Düzeltme katsayısı: 2950 / 422,94 = 6,97. Düzeltmeye esas değer: 200.000 TL. Düzeltilmiş değer: 200.000 6,97 = 1.394.000 TL. Enflasyon farkı: 1.394.000 - 200.000 = 1.194.000 TL. Enflasyon düzeltmesi hesaplaması için daha fazla örnek ve detay, aşağıdaki kaynaklarda bulunabilir: asmmmo.org.tr; istanbulymmo.org.tr; ms.hmb.gov.tr.

Diğer Ekonomi Yazıları
Ekonomi